• امروز : سه شنبه - ۲۱ اردیبهشت - ۱۴۰۰
  • برابر با : 30 - رمضان - 1442
  • برابر با : Tuesday - 11 May - 2021

اخبار ویژه

۲ وزنه بردار نفت مسجدسلیمان به اردوی تیم ملی دعوت شدند مغایرت های اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع شهر مسجدسلیمان به استاندار خوزستان اعلام شد خدمات رسانی متروی تبریز در روز عید سعید فطر به صورت رایگان دوخت (برکت کیسه سی) در شب ۷۷ رمضان آیینی کهن برای طلب مراد دو کشته در سقوط هواپیمای آموزشی در اراک تحویل کیف پیدا شده توسط پاکبان پاکدست شهرداری منطقه ۲ تبریز سهم تان را ارزان نفروشید ، بازار به مدار طبیعی خود برمی گردد جذب فاینانس برای ۷ طرح مهم استان تصویب شد/ بانک‌ها برای تحقق این مصوبه همکاری کنند تامین امنیت و حفاظت آثار تاریخی مناطق مرزی خداآفرین و جلفا با همکاری فرماندهی مرزبانی آذربایجان شرقی وزیر کشور دستور شروع انتخابات ریاست جمهوری را صادر کرد ۴۵۰ مددجوی بهزیستی از مرکز خدمات بهزیستی (+زندگی) موسسه خیریه حامیان کرامت مهریار تبریز خدمات می گیرند. بیش از ۲ هزار بسته معیشتی در قالب (طرح همای رحمت ) در آذربایجان شرقی در عید فطر توزیع می شود رفع تحریم های ترامپ را نباید امتیاز به ایران تلقی کرد ۸ کاری که وقتی حوصله تان سر می رود می توانید انجام دهید گفتگوی خبر روز با امین نوروزی شاعر خوزستانی مقیم تبریز نسخه اندروید کلاب هاوس به صورت رسمی منتشر شد مصاحبه تخصصی از پذیرفته شدگان آزمون استخدامی سازمان جهادکشاورزی استان آذربایجان شرقی گوشت قرمز در تبریز ارزان می شود آغاز واکسیناسیون کرونا در اردوی تیم ملی عراق ۳۰ هزار لیتر بنزین قاچاق در شهرستان بناب آذربایجان شرقی کشف و ضبط شد

1

یاد ماندگار زبان‌شناس تبریزی در کتب عربی

  • برای مطالعه این خبر 3 دقیقه زمان نیاز است
  • کد خبر : 58159
  • ۳۱ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۲:۴۳
یاد ماندگار زبان‌شناس تبریزی در کتب عربی
یحیی بن على خطیب تبریزی در سال ۴۲۱ هجری قمری در شهر تبریز دیده به جهان گشود. از دوران کودکی او هیچ‌گونه اطلاعی در دست نیست. تمام مورخان احوال و گذران حیات او را بعد از آمدن او به شهر مرالنومان سوریه شرح داده‌اند.

 

به گزارش خبر روز ، خطیب تبریزی رنج این راه دور و دراز را بی‌خود تحمل نکرد، چرا که هنگامی‌ که نسخه‌ای از کتاب التهذیب ازهری به دست او رسید برای فراگیری آن نزد ابوالعلا معری پیاده عازم شام شد.

او بیش از دو سال (میان سال‌های ۴۴۳-۴۴۶ ق) نزد ابوالعلاء ماند و علاوه بر تهذیب، برخی دیگر از آثار لغوی و ادبی از جمله غریب الحدیث ابوعبید (د ۲۲۴ ق) و اصلاح المنطق ابن‌سکّیت (د ۲۴۴ ق) را از او فرا گرفت.

خطیب خود نقل کرده است که روزی در مجلس درس ابوالعلا، یکی از همسایگان او در تبریز وارد مسجد شد و او با اجازه و خواست ابوالعلا با او دیدار و گفت‌وگو کرد. پس از بازگشت به مجلس درس، ابوالعلا از او می‌پرسد: «این چه زبانی بود که با او گفت‌وگو کردی؟» خطیب پاسخ می‌دهد: «زبان آذربایجان». ابوالعلا می‌گوید: «زبان شما را نفهمیدم، اما هرچه گفتید به خاطر سپردم؛ آنگاه ابوالعلا آنچه را گفته بودند، بی‌کم‌وبیش باز می‌گوید.»

خطیب تبریزی در سال ۱۰۸۳- ۱۰۸۲ میلادی در میان علمای عرب، اولین بار به سقت الزند تألیف معلم خود ابوالعلا مری شرح نوشت. او نه فقط یک دوست صمیمی و معلم ارزنده‌ای برای خطیب شده بود، بلکه از نظر دارا بودن مال، حامی بزرگی برای خطیب به شمار می‌رفت و به او کمک‌های مادی می‌کرد.

پروفسور محمود اوف یکی از معلمان خطیب تبریزی بود که در سال ۱۰۵۷ پس از وفاتش، خطیب به جای او اولین و بزرگ‌ترین شخصیت علمی بود و بعد از او بیشتر در تبریز نماند و هوس ملاقات و مباحثات با علمای بزرگ او را دوباره به سوریه کشاند. خطیب در این سفر از دانشمندان نامی عرب مانند ابن برهان، على رقی ابن داهان، سلیم راضی، درس علوم و الهیات فرا گرفت. خطیب تبریزی در سال ۱۰۶۴ به دمشق رفت و در آن جا باب آشنایی و دوستی را با مورخ نامی خطیب بغدادی باز کرد.

خطیب سرانجام به استادی مدرسۀ نظامیه منصوب شد و در آنجا به تدریس علوم ادبی رایج آن زمان چون نحو، لغت، عروض و قافیه پرداخت. علاوه بر این، مدتی نیز مسئولیت کتابخانۀ مدرسۀ نظامیه را عهده‌دار بود.

خطیب تبریزی شاگردان بسیاری داشت که مشهورترین آنان جوالیقی (د ۵۳۹ ق / ۱۱۴۴ م) نویسندۀ کتاب المُعَرَّب است که جانشین استاد خود در مدرسۀ نظامیه شد،  برخی دیگر از کسانی که نزد خطیب علم آموختند، عبارتند  از محمد بن ناصر سلامی (د ۵۵۰ ق / ۱۱۵۵ م)، ابوالحسن سعد انصاری بَلَنْسی (د ۵۴۱ ق / ۱۱۴۶ م)، ابوالسعادات هبه الله بن علی معروف به ابن‌شجری (د ۵۴۲ ق)، ابوالفضل یحیی بن حَصْکَفی (د ۵۵۱ ق)، ابوطاهر سِنْجی (د ۵۴۸ ق) و ابوطاهر سِلَفی.

شعر

خطیب شعر نیز می‌سرود. برخی منابع تصریح کرده‌اند که او در سرودن شعر موفق نبود و برخی نیز شعرش را خوب و دل‌نشین وصف کرده‌اند، اما با تـوجه به مقدار اندکی کـه از سروده‌های خطیب، بیشتـر مربوط به زمان اقامتش در بغداد، در دست است، نمی‌توان داوری درستی در خصوص توان شاعری او داشت. باخرزی قصیده‌ای (۷۲ بیت) از خطیب در ستایش خواجه نظام‌الملک (۴۰۸- ۴۸۵ ق)، فتح خَرْشَنه، و اسارت فضلون نقل کرده است. ابن‌خلکان نیز برخی از اشعار او را در ضمن ارائه شرح حالش آورده، ازجمله ۱۱ بیت که خطیب در پاسخ به عمید فیاض سروده است. به‌جز آقابزرگ که به دیوان خطیب تبریزی اشاره کرده، اطلاع دیگری از این دیوان در دست نیست.

آثار

خطیب چند شرح مهم بر اشعار کهن عربی نوشت و علاوه بر آن، سروده‌های برخی شاعران عباسی را تفسیر کرد. برخی شرح‌های او در دانشگاه الازهر به عنوان منبع درسی مورد نقد و بررسی قرار می‌گرفت. به جز شرح شعر، موضوع اصلی تحقیقات او دستور زبان و واژه‌نگاری بود.

خطیب تبریزی سرانجام سال  ۵۰۲ در بغداد درگذشت، در مراسم تشییع و دفن خطیب تبریزی مردم بغداد شرکت داشتند و او را در قبرستان باب آبراز بغداد به خاک سپردند


نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید.

لینک کوتاه : https://daylinews.ir/?p=58159
  • 35 بازدید

نظر دهید:

مجموع دیدگاهها : 0
قوانین ارسال نظرات

خبر روز حق خود را در منتشر نکردن دیدگاه شما بر اساس تشخیص خود، حتی به فرض این‌که قوانین زیر را صریحاً نقض نکرده باشند، محفوظ می‌داند.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت خبر روز منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.